پروژههای گرمایش کف به لولهای نیاز دارند که در دمای متوسط، فشار کم اما طول عمر بالا و انعطافپذیری مناسب عملکرد مطمئن داشته باشد. لولههای پلیاتیلن نوع PE-RT و PEX با مانع اکسیژن، با نصب سریع، افت فشار پایین و دوام حرارتی کنترلشده، انتخابی اقتصادی و سالم برای پیمانکاران و خریداران عمده محسوب میشوند.
چرا لولههای پلیاتیلن (PE-RT/PEX) برای گرمایش کف مناسباند
گرمایش از کف بر پایه جریان آب با دمای تغذیه پایین کار میکند؛ محدوده 35 تا 45 درجه سانتیگراد، با فشار کاری معمول 2 تا 4 بار. پلیاتیلن مقاوم به دما (PE-RT کلاس 4/5) و پلیاتیلن شبکهای (PEX-a/b) نسبت به فلز و چندلایه، شعاع خم کوچکتری میدهند، تنش حرارتی را بهتر جذب میکنند و به دلیل سطح داخلی صاف، افت فشار کمتری دارند. وجود لایه EVOH مطابق DIN 4726 نفوذ اکسیژن را مهار میکند و از خوردگی پمپ و کلکتور جلوگیری میشود.
انتخاب فنی لوله پلیاتیلن برای گرمایش از کف (سایز، کلاس، استاندارد)
انتخاب صحیح باید بر اساس کلاس کاربرد حرارتی، ضریب اطمینان فشار-دما، و سازگاری با اتصالات پرسی/بوشنکشویی انجام شود. سایز 16×2 میلیمتر در 80 درصد فضاهای مسکونی-اداری کفایت میکند؛ سایز 17×2 یا 20×2 میلیمتر برای گامهای بزرگتر یا مسیرهای طولانی توصیه میشود. علامتگذاری روی بدنه باید شامل نوع ماده، کلاس کاری، ضخامت، تاریخ تولید و استاندارد مرجع باشد.
سایزهای رایج: 16×2، 17×2، 20×2 میلیمتر (کلاف 200 تا 500 متر)
کلاس کاربرد: Class 4 (گرمایش کف) و Class 5 (رادیاتور)
دمای بهرهبرداری معمول: 35–45°C | دمای طراحی مقطعی: تا 70–90°C (طبق استاندارد ماده)
فشار آزمون: 6 بار به مدت 24 ساعت (EN 1264)
حداکثر طول هر لوپ: 80–120 متر
شعاع خم حداقل: PEX ≥5×D | PE-RT ≥8×D
استانداردها: ISO 22391 (PE-RT)، ISO 15875 (PEX)، DIN 4726 (مانع اکسیژن)، EN 1264 (طراحی و آزمون)
برای رایزرها یا خطوط تغذیه از موتورخانه به کلکتور که خارج از بتن اجرا میشوند، در صورت نیاز به مقاومت مکانیکی بالاتر میتوان از HDPE PE100 SDR11 یا لوله چندلایه با رتبه PN16 استفاده کرد؛ اما حلقههای داخل کف باید حتماً PE-RT/PEX با مانع اکسیژن باشند.
طراحی هیدرولیکی حلقهها و کلکتور گرمایش از کف
هدف طراحی، توزیع یکنواخت شار حرارتی با دمای سطح کف 26 تا 29 درجه سانتیگراد و اختلاف دمای رفت-برگشت 7 تا 10 کلوین است. فاصله لوله (Pipe Spacing) بسته به بار حرارتی فضا انتخاب میشود؛ 10 تا 15 سانتیمتر برای بارهای بالاتر یا حاشیههای پیرامونی پنجرهها و 15 تا 20 سانتیمتر برای فضاهای نرمال. هر حلقه ترجیحاً همطول یا نزدیک به همطول با دبی 0.8 تا 2 لیتر بر دقیقه تنظیم شود تا بالانس هیدرولیکی ساده گردد.
گام لوله: 10–20 cm (لبههای پیرامونی 10–12.5 cm)
شار گرمایی طراحی: 50–80 W/m² (حداکثر معمول 100 W/m²)
دبی هر حلقه: 0.8–2.0 L/min
افت فشار هدف هر حلقه: 20–35 kPa
اختلاف دما رفت/برگشت: 7–10 K
عایق کف: XPS ضخامت 30–50 mm، مقاومت فشاری ≥250 kPa
نوار پیرامونی انبساط: ضخامت 8–10 mm
کلکتور باید دارای شیرهای تنظیم دبی (Rotameter)، شیر هواگیری، شیر تخلیه، محل نصب سنسور دما و امکان بالانس باشد. استفاده از شیر میکس ترموستاتیک یا گروه اختلاط، دمای رفت را پایدار نگه میدارد و از شوک حرارتی به لوله جلوگیری میکند.
اجرای نصب لوله پلیاتیلن در گرمایش کف مرحلهبهمرحله
سطح زیرکار را تراز و تمیز کنید، لایه بخاربند و عایق XPS را پهن کرده و نوار پیرامونی انبساط را دور تا دور دیوارها نصب کنید. مشبندی یا صفحات شانهای/ریلهای نگهدارنده باعث تثبیت مسیر میشوند. الگوی مارپیچ (حلزونی) برای یکنواختی دمای سطح کف ارجح است؛ الگوی رفت و برگشت (زیگزاگ) را فقط در فضاهای کوچک به کار ببرید.
لوله را از کلکتور آغاز کنید، با فنر یا قوسنگهدارنده از شکست در شعاع خم جلوگیری کنید و در عبور از درزهای انبساط از غلاف محافظ استفاده کنید. اتصالات داخل کف پرهیز شود؛ لولهها یکتکه از رفت تا برگشت کلکتور باشند. در نواحی پرتردد روی کلکتور، قوس محافظت فلزی/پلیمری نصب کنید تا از لهیدگی جلوگیری شود.
اتصالات مجاز: پرسی (پروفایل TH/U/H)، بوشن کشویی (Sliding Sleeve)
فاصله قیدها/کلیپسها: هر 50–80 cm و در قوسها متراکمتر
پوشش بتن/اسکریت: 4–6 cm بالای تاج لوله (CT-C25-F5 یا معادل)
افزودنیها: فیبر پلیپروپیلن یا الیاف شیشه برای کنترل ترک
زمان عملآوری پیش از راهاندازی: 21–28 روز بسته به رطوبت/دما
فیدرها و رایزرها را میتوان با لوله چندلایه یا HDPE PE100 SDR11 پوشش داد، اما گذر از کف به حلقهها باید با تبدیل مطمئن به PE-RT/PEX انجام شود. نور UV به کلافهای لوله آسیب میزند؛ در کارگاه، کلافها را دور از آفتاب نگه دارید و سر لولهها را تا زمان نصب مسدود کنید.
فشار تست، راهاندازی و تنظیمات بهرهبرداری
پس از تکمیل حلقهها و قبل از بتنریزی، آزمون فشار انجام دهید. سیستم را با آب پر کنید، هواگیری کامل انجام شود و سپس فشار را تا 6 بار بالا برده و 24 ساعت پایدار نگه دارید. افت ناشی از دما و نشتی را تمایز دهید. توصیه میشود طی بتنریزی، لولهها تحت فشار آزمون باقی بمانند تا خطر شناوری یا آسیب کاهش یابد.
آزمون فشار اولیه: 6 bar / 24 h (EN 1264)
آزمون حرارتی مقطعی: افزایش پلکانی 5°C در روز پس از عملآوری
دمای رفت بهرهبرداری: 35–45°C (بسته به عایق و بار)
تنظیم پمپ: دبی کل متناسب با مجموع لوپها، هد کافی برای 30–50 kPa
در راهاندازی، دمای رفت را بهصورت پلکانی بالا ببرید تا رطوبت باقیمانده اسکریت خارج شود و تنشهای حرارتی کنترل شوند. متناسب با نتایج بالانس، دبی هر حلقه را روی کلکتور تنظیم کنید تا اختلاف دمای حلقهها به محدوده طراحی نزدیک شود.
نگهداری پیشگیرانه و عیبیابی سیستم گرمایش از کف
هر سال پیش از فصل سرما، عملکرد پمپ، شیر میکس، هواگیری خودکار و دبیسنجها بررسی شود. کیفیت سیال گرمایشی روی طول عمر سیستم اثر مستقیم دارد؛ در مدارهای حاوی گلیکول 20 تا 30 درصد، از مهارکننده خوردگی و کنترل pH استفاده کنید. هر 3 تا 5 سال شستوشوی مدار و رسوبزدایی سبک توصیه میشود.
استاندارد آب سیستم: VDI 2035 (سختی/هدایت الکتریکی)
نرخ نفوذ اکسیژن: طبق DIN 4726 ≤0.1 g/m³·day
بازدید دورهای: فشار استاتیک، نشتی اتصالات، کارکرد شیرهای ترموستاتیک
علائم رایج عیب: سردی موضعی کف، نویز پمپ، اختلاف زیاد ΔT بین حلقهها
سردی موضعی معمولاً از هواگرفتگی یا بالانس نامناسب ناشی میشود. اختلاف دمای زیاد میتواند نشاندهنده دبی ناکافی یا گرفتگی باشد. با فلومتر کلکتور، حلقههای مشکلدار را شناسایی و تنظیم کنید.
استانداردها، علامتگذاری و کنترل کیفیت لوله و اتصالات
برای اطمینان از دوام 50 ساله طراحی، به استاندارد ماده توجه کنید: PE-RT طبق ISO 22391 و PEX طبق ISO 15875 با کلاس 4/5 و مانع اکسیژن DIN 4726. سیستمهای کامل گرمایش کف باید الزامات EN 1264 را در طراحی، اجرا و آزمون رعایت کنند. اتصالات پرسی دارای پروفایل تأییدشده (TH/U/H) و کلکتور با تاییدیه DVGW/KIWA مزیت کیفی محسوب میشود.
علامتگذاری مورد نیاز روی لوله: برند، نوع ماده (PE-RT Type II یا PEX-a/b)، سایز × ضخامت، کلاس (4/5)، استاندارد مرجع، تاریخ/شیفت تولید، لایه EVOH
گواهیهای رایج: DVGW، KIWA، WRAS، CE
خطوط تغذیه بیرون از کف: در صورت نیاز HDPE PE100 SDR11 یا MLCP با رتبه PN16
نکات اجرایی پروژههای بزرگ و خرید عمده لوله گرمایش کف
در پروژههای متریالبر، برنامهریزی طول کلاف و مسیرگذاری برای کاهش پرت و حذف اتصالات داخل کف اهمیت دارد. کلافهای 500 متری با قرقرهکش حرفهای، سرعت نصب را بالا میبرد. پایش سری ساخت در تحویلهای مرحلهای، یکنواختی رنگ، انعطاف و لایه EVOH را تضمین میکند. قیمت تمامشده عمده تحت تأثیر نوع رزین (PE-RT Type II یا PEX-a)، ضخامت واقعی، کیفیت مانع اکسیژن و گواهیهای آزمون است. برای سازگاری کامل، از یک سیستم واحد شامل لوله، اتصالات پرسی، کلکتور و اکسسوریهای همبرند استفاده کنید تا ریسک ناهماهنگی و افت گارانتی کاهش یابد.
برای مشاهده و خرید عمده انواع لوله و اتصالات استاندارد، و دریافت مشاوره تخصصی میتوانید به AbrahPipe مراجعه کنید.